Դեպի վեր
Տեղագրական քարտեզագրություն

     Տեղագրական քարտեզագրության ոլորտում 2002 թվականին Հայաստանի Հանրապետությունում առաջին անգամ իրականացվել են Երևան քաղաքի և հարակից տարածքների մոտ 5.6 հազ. կմ2 մակերեսով օդալուսանկարահանման աշխատանքներ` Շվեյցարիայի կառավարության կողմից տրամադրված դրամաշնորհների հաշվին: Հայաստանի Հանրապետության 10.2 հազ. կմ2 տարածքում իրականացվել են տիեզերալուսանկարահանման աշխատանքներ, իսկ մնացած 12.8 հազ. կմ2 տարածքներում հանութագրման աշխատանքներն իրականացվել են վերգետնյա եղանակով:

   Օդալուսանկարահանման աշխատանքներ են իրականացվել Երևան քաղաքի մոտ 220 կմ2 տարածքում, որոնց միջոցով ստեղծվել են օրթոֆոտոհատակագծեր:

        Տեղագրական քարտեզները նախատեսված են երկրի առջև ծառացած տարաբնույթ խնդիրների լուծման համար, որոնք ստեղծվում են միասնական կոորդինատային և բարձրունքային համակարգերում և կազմվում են տեխնիկական պահանջների և սահմանված տեղեկատվության հիման վրա` միաժամանակ արտացոլելով տեղանքի պատկերը տվյալ ժամանակահատվածում:

  Ստեղծվող թվային բազային քարտեզները հիմք են հանդիսանում տարբեր գերատեսչական (քաղաքաշինական, բնապահպանական, արդյունաբերության, կադաստրի, տարածքների պլանավորման, գյուղատնտեսական հողերի հաշվառման, հողերի միավորման, հողերի օգտագործման և գոտիավորման սխեմաների կազմման, վարչական և տնտեսական գործունեության, մելիորացիայի, երկրաբանական հետախուզական աշխատանքների, անտառտնտեսության և այլն) խնդիրների լուծման նպատակով թեմատիկ քարտեզների ստեղծմանը:

          2002-2007 թվականների ընթացքում իրականացվել և ավարտվել են Հայաստանի Հանրապետության տարածքի պետական մասշտաբային շարքի 1:10000-1:1000000 մասշտաբների տեղագրական քարտեզների թվայնացման աշխատանքները, որի պատկերը հետևյալն է`

 Մասշտաբները

Ընդհանուր թերթերի քանակը

Թվայնացված քարտեզները

թերթ

%

1:1000000

2

2

100

1:500000

4

4

100

1:200000

11

11

100

1:100000

34

34

100

1:50000

107

107

100

1:25000

368

368

100

1:10000

1341

1341

100

Ընդամենը

1867

1867

100

 

      Տիեզերական լուսանկարահանման աշխատանքների իրականացման նպատակով 2008 թվականին կնքված համապատասխան պայմանագրի շրջանակներում ձեռք էր բերվել երկրի հեռահար զոնդավորման տվյալների ընդունիչ կայանը` համապատասխան սարքավորումներով և ծրագրային ապահովմամբ: ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի «Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տարածքում տեղադրվել էր կայանը, որից հետո կատարվել է կայանի փորձնական շահագործում, ինչպես նաև մասնագետների նախնական ուսուցում: Տիեզերական ընդունիչ կայանի միջոցով հնարավորություն ընձեռվեց կարճ ժամանակահատվածում և բարձր ճշտությամբ նկարահանել անհրաժեշտ տարածքներ:

       2009 թվականից սկսվել է ՀՀ պետական մասշտաբային շարքի տեղագրական քարտեզների թարմացման աշխատանքները: 2009 թվականին թարմացվել է 1700 կմ2, 2010 թվականին` 3600 կմ2 տարածք, 2011 թվականին` 2750 կմ2 և 2012 թվականին` 2915 կմ2 տարածք: Նշված տարածքների վրա ստեղծվել են նաև օրթոֆոտոնկարներ: 2013 թվականին Շիրակի, Լոռու և Տավուշի մարզերում թարմացվել է 2440 կմ2 տարածք:

       Թարմացման աշխատանքներն իրականացվում են 1:10000 մասշտաբի բազային տեղագրական քարտեզների վրա, որից հետո ընդհանրացման եղանակով իրականացվում են նույն տարածքների ՀՀ պետական մասշտաբային շարքի 1:25000-1:1000000 մասշտաբների տեղագրական քարտեզների թարմացման աշխատանքները: Այս աշխատանքները կրում են շարունակական բնույթ, և յուրաքանչյուր տարի  իրականացվող տիեզերալուսանկարահանման նյութերի հիման վրա կատարվելու է մոնիթորինգ, որի արդյունքներով բացահայտվելու և թարմացվելու են տարբեր հանգամանքներով պայմանավորված նկատելի փոփոխություններ կրած տարածքների  ՀՀ պետական մասշտաբային շարքի տեղագրական քարտեզները:

     2009 թվականի ընթացքում` ՀՀ կառավարության կողմից որպես գերակա խնդիր հաստատված «ՀՀ պետական մասշտաբային շարքի տեղագրական քարտեզների տեղափոխումը WGS-84 համաշխարհային գեոդեզիական կոորդինատային համակարգ» միջոցառումների իրականացման շրջանակներում, WGS-84 համաշխարհային գեոդեզիական կոորդինատային համակարգում բաց հրատարակման տեղագրական և կադաստրային քարտեզների ստեղծման նպատակով կատարվել են Հայաստանի Հանրապետության ամբողջ տարածքի գեոդեզիական կետերի վերահաշվարկման և տեղագրական ու կադաստրային քարտեզների WGS-84 համաշխարհային գեոդեզիական բաց կոորդինատային համակարգ տեղափոխման աշխատանքներ, որի արդյունքում ստեղծված բաց հրատարակման տեղագրական և կադաստրային քարտեզները հասանելի են դարձել օգտագործողների լայն շրջանակների համար և կարող են տրամադրվել ըստ անհրաժեշտության:

        2014 թվականին թարմացվել են ՀՀ պետական մասշտաբային շարքի տեղագրական քարտեզները  ՀՀ Շիրակի և Լոռու մարզերում 1233.69 քառ.կմ տարածքների վրա:

  2014 թվականին իրականացվել են օդալուսանկարահանման աշխատանքներ` 10սմ թույլատրելիությամբ Երևան, Գյումրի և Վանաձոր քաղաքների համար, ինչպես նաև ՀՀ այլ քաղաքների և բնակավայրերի հարակից տարածքների համար` 20սմ թույլատրելիությամբ օրթոֆոտոհատակագծերի ստեղծման և օդալուսանկարների խտացման համար պլանաբարձունքային հիմքի ստեղծման աշխատանքներ:»

2015 թվականին օդալուսանկարների հիման վրա ավարտվել է Վանաձոր քաղաքի, իսկ 2016 թվականին Գյումրի և Սպիտակ քաղաքների 890 քառ.կմ 1:2000 մասշտաբի տեղագրական հատակագծերի ստեղծումը:

2016 թվականին ավարտվել են ՀՀ մարզերի  վարչական սահմանների տեղադրման և ճշգրտման աշխատանքները 1:10 000 և  1:25 000 մասշտաբի տեղագրական քարտեզների վրա։